Sahibkarlıq subyektləri üçün elektron xidmətlər

Müasir çağırışlara uyğun olaraq, İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən göstərilən xidmətlərin elektronlaşdırılması və informasiya sistemləri arasında məlumat mübadiləsinin avtomatlaşdırılması istiqamətində işlər uğurla davam etdirilir. Sahibkarlar həmin xidmətlərdən istifadə edərək zəruri iqtisadi və hüquqi informasiya əldə edə və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı hüquq müəyyən edən bəzi sənədləri (lisenziyalar, mənşə sertifikatı, kommersiya qurumlarına və publik hüquqi şəxslərə münasibətdə qrant müqavilələrinin (qərarlarının) qeydə alınmasına dair bildiriş və s.) almaq üçün müraciət edə bilərlər. Nazirlik tərəfindən göstərilən elektron xidmətlərə www.economy.gov.azwww.lisenziya.gov.az və Nazirliyin strukturuna daxil olan və tabeliyindəki qurumların internet səhifələrində yaradılmış elektron xidmət bölmələri, həmçinin müvafiq xidmətin adını əks etdirən bölmə vasitəsilə müraciət etmək mümkündür.

Elektron xidmətlər bölməsinə müraciət edən şəxslər müvafiq ərizə formalarını sistemdən yükləyə və tələb olunan sənədlərin skan edilmiş surətlərini daxil edə bilərlər. Bu zaman müraciət edən şəxsə təsdiq bildirişi göndərilir.

 

Lisenziyalar və icazələr

İstifadəçilər "Lisenziyalar və icazələr" portalı (www.lisenziya.gov.az) vasitəsilə 23 fəaliyyət növü üzrə lisenziyaların və lisenziya əlavələrinin alınması və yenidən rəsmiləşdirilməsi üçün elektron müraciət edə bilərlər. 13 may 2020-ci il tarixindən portalın 2-ci versiyası istifadəyə verilmişdir. Lisenziya alınması üçün istifadəçi gücləndirilmiş elektron imzası vasitəsilə portalda qeydiyyatdan keçərək elektron kabinet yaradır və həmin elektron kabinetdə müvafiq fəaliyyət növünü seçir. Portalda seçilən lisenziyalaşdırılan fəaliyyət növünə uyğun olaraq açılan ərizə pəncərəsində tələb edilən məlumatlar portal tərəfindən iştirakçıların informasiya sistemlərindən götürülərək əks olunur. Tələb edilən məlumatlar informasiya sistemlərində olmadıqda, seçilmiş fəaliyyət növü üzrə tələb edilən sənədlərin skan olunmuş surətləri ərizəyə əlavə edilir və istifadəçi tərəfindən gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiqlənir.

"Lisenziyalar və icazələr" portalı vasitəsilə istifadəçi müraciətin icra prosesini izləyir və lisenziyanın verilməsi üçün qanunla tələb olunan dövlət rüsumunu ödəyir, lisenziya gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiqlənərək istifadəçinin elektron kabinetinə göndərilir.

2022-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində “Lisenziyalar və icazələr” portalının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, informasiya sistemlərinin portala inteqrasiyası istiqamətində işlər davam etdirilmiş və sahibkarlara portal vasitəsilə 700 elektron lisenziyanın verilməsi təmin edilmişdir. Ümumilikdə “Lisenziyalar və icazələr” portalının fəaliyyətə başladığı 1 mart 2018-ci il tarixindən 30 sentyabr 2022-ci il tarixinə kimi portal vasitəsilə 3083 elektron lisenziya verilmişdir.

 

KOB-ların dəstəklənməsi

İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi tərəfindən gəlir və ya mənfəət əldə etmək məqsədilə istehsalolunan, innovativ təşəbbüsə əsaslanan, rəqabətqabiliyyətli, eləcə də digər startap məhsulu (xidməti) ilə eynilik təşkiletməyən məhsul (xidmət) istehsalı üçün "Startap" şəhadətnaməsi təqdim edilir.

Bununla yanaşı, Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun maliyyələşmə mexanizmlərinin vahid elektron kredit platforması vasitəsilə həyata keçirilməsi və Fondun mobil tətbiqinin hazırlanması nəzərdə tutulur.

KOB evləri üçün "KOB növbə" mobil tətbiqi

Sahibkarlara göstərilən xidmətlərin yaxşılaşdırılması və effektivliyinin artırılması, bu sahədə operativliyin və rahatlığın təmin olunması baxımdan KOB evləri unikal modellərdəndir. 20-yə yaxın dövlət və özəl qurumlar tərəfindən 200-dən çox dövlət-biznes (G2B) və zəruri biznes-biznes (B2B) xidmətlərinin vahid məkanda göstərildiyi KOB evləri hazırda Xaçmaz və Yevlax şəhərlərində fəaliyyət göstərir. KOB evlərində sahibkarlara vergi, əmlak, kommunal xidmətlərə qoşulma, qida təhlükəsizliyi, kənd təsərrüfatı, reklam, poçt, mənşə sertifikatının, lisenziya və icazələrin alınması üzrə dövlət xidmətləri, eləcə də özəl sektor tərəfindən bank, sığorta, lizinq, tərcümə, layihələndirmə kimi zəruri biznes xidmətləri göstərilir.

KOB evləri üzrə göstərilən xidmətlərdən məmnunluq səviyyəsi 98% təşkil edir.  Hazırda Bakı şəhərində KOB evinin yaradılması istiqamətində işlər aparılır.

Xaçmaz və Yevlax KOB evlərində göstərilən xidmətlərdən yararlanmaq istəyən sahibkarlar “KOB növbə” tətbiqi ilə növbə götürə bilərlər. “KOB növbə” tətbiqi sahibkarların KOB evlərində əlavə vaxt itkisinin qarşısını almaqla onların vaxtlarına qənaət etməsinə imkan verir.

 

QR kodlar vasitəsilə məlumatlandırılma

KOBİA-nın inzibati binasında və KOB evlərində dövlət dəstəyi mexanizmlərinə, o cümlədən KOBİA tərəfindən göstərilən dəstək və xidmətlərə dair QR kodlar yerləşdirilmişdir. KOB evlərinə və Agentliyə müraciət edən sahibkarlar mobil telefonları vasitəsilə QR kodları oxutdurmaqla “Startap” şəhadətnaməsi, daxili bazar araşdırması, bazarlara çıxışa dəstək, KOB dostları, KOB inkişafı mərkəzləri, qrant müsabiqəsi və s. kimi dəstək mexanizmləri və xidmətlər barədə ətraflı məlumat əldə edə bilərlər. 

 

Video təlim platforması

Mikro, kiçik və orta biznes subyektlərinin “ömür boyu öyrənmək” imkanlarının təmin edilməsi, biznes sahəsində bilik və bacarıqlarının artırılması məqsədilə KOBİA tərəfindən mütəmadi olaraq təlim, seminar və digər tədbirlər təşkil edilir, məsləhət xidmətləri göstərilir. Bu dəstək ödənişsiz olaraq KOBİA-nın KOB İnkişaf Mərkəzləri (KOBİM) tərəfindən onlayn və offlayn rejimdə həyata keçirilir. KOBİM-lərin vahid onlayn platforması www.kobim.az saytı fəaliyyət göstərir.

Sahibkarların təlim-tədris imkanlarının genişləndirilməsi və biznes sahəsində qabaqcıl təcrübənin tətbiqinin sürətləndirilməsi məqsədilə innovativ yanaşma və müasir təcrübə əsasında www.kobim.az saytında video təlim platforması yaradılmışdır. Platformada biznesə başlama, “soft skills”, korporativ hüquq, layihə idarəetməsi, maliyyə, satış, marketinq, turizm, ixrac prosesinin təşkili istiqamətləri üzrə 180 təlim videosu, mövzuların təqdimatları və özünüqiymətləndirmə testləri yerləşdirilmişdir.

 

Onlayn ticarət portalı

Mikro, kiçik və orta biznes subyektlərinin məhsul və xidmətlərinin vahid platforma vasitəsilə tanıdılması və onlayn satışının həyata keçirilməsi üçün "e-commerce" konsepsiyası əsasında www.kobmarket.az platforması istifadəyə verilmişdir. Portal əsasən mikro və kiçik biznesin inkişafına dəstək olmaq, KOB subyektlərinin məhsul və xidmətlərinin vahid platforma üzərindən onlayn satışının həyata keçirilməsinə və geniş kütləyə tanıdılmasına dəstək məqsədilə yaradılmışdır.

Portalda onlayn mağaza açmaq üçün sadə qeydiyyat prosesi mövcuddur ki, bu da sahibkarlara qısa müddət ərzində onlayn mağaza açaraq məhsullarını yerləşdirməklə, satış imkanlarını genişləndirməyə imkan verir. Sahibkar portalda hər bir onlayn mağaza üzrə satışa, mağazadakı məhsullar üzrə qalıqların idarə olunmasına, müştərilərin təhlilinə və satışa dair digər zəruri məlumatları hesabat şəklində sahibkara təqdim edəcək müxtəlif alətlər mövcuddur. Portalda istifadəçilər üçün vahid ödəniş sistemindən və çatdırılma xidmətlərindən istifadə imkanı da yaradılmışdır.

www.kobmarket.az sahibkarların onlayn satış imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, ölkədə onlayn ticarətin inkişafına, KOB-ların və istehlakçıların rəqəmsallaşdırılması prosesinin sürətləndirilməsinə, eləcə də nağdsız ödənişlərin artırılmasına və "kölgə iqtisadiyyatı"nın azaldılmasına dəstək göstərilməsini hədəfləyir.

Artıq qeydiyyatdan keçmiş sahibkarlar tərəfindən 90-dan çox onlayn mağaza yaradılmış və 1.500-ə yaxın məhsul yerləşdirilmişdir.

Sözügedən portalda sahibkar və müştəri məmnuniyyəti əsas prinsip kimi nəzərə alınaraq müasir elektron həllərin tətbiqi istiqamətində yeniliklərin əlavə edilməsi, platforma üzərindən satışın əhatə dairəsinin genişləndirilməsi ilə bağlı işlər aparılır.

 

Daşınmaz əmlak

Daşınmaz əmlakın qeydiyyatı ilə bağlı göstərilən xidmətlərdə operativliyə, şəffaflığa, vətəndaş məmnunluğuna xüsusi önəm verilir. Bu məqsədlə e-emlak.gov.az internet portalı yaradılmışdır. Portalda əmlak məsələləri ilə bağlı elektron xidmətlərdən öz əksini tapıb.

Müraciət edən şəxslər adına daşınmaz əmlakın olub-olmaması barədə arayışı Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin ərazi idarələrinə müraciət etməklə yanaşı, elektron qaydada müraciət etməklə də əldə edə bilərlər. Qeyd edək, daşınmaz əmlaka dair çıxarışların yalnız elektron qaydada verilməsinə başlanmışdır. Bununla da mülkiyyətə dair çıxarışların kağız formada verilməsi prosesi tamamilə aradan qaldırılmışdır.

 

Edvgerial.az

Vergi Məcəlləsinə əlavə edilən 165.5-ci maddə ilə fiziki şəxs olan istehlakçıların pərakəndə ticarət və ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) görə ödənilmiş ƏDV-nin geri qaytarılması müəyyən edilmişdir. ƏDV-nin geri qaytarılması prosesi edvgerial.az portalı vasitəsilə həyata keçirilir. Portala daxil edilən ƏDV məbləği elektron kabinet yaradılan zaman aktiv olan virtual "pul qabı"na yerləşdirilir. Həmin vəsait ilə kommunal, mobil, internet, TV, cərimə və sığorta ödənişlərini həyata keçirməklə yanaşı ölkədaxili bank kartlarına köçürmələr də etmək mümkündür.

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə "Innoweek - İnnovasiya həftəsi 2020" çərçivəsində keçirilən "Azərbaycan İnnovasiya Mükafatı"nın nəticələrinə əsasən İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 2020-ci ildə praktiki tətbiqinə başladığı "ƏDV-ni geri al" layihəsi "İlin innovasiya layihəsi" nominasiyasında müsabiqənin qalibi seçilmişdir.

 

Yeni nəsil “Asan İmza” şəxsi kabineti

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən aparılan rəqəmsal transformasiya və vergi xidmətlərinin elektronlaşdırılması prosesinin davamı olaraq 2022-ci ilin mart ayından etibarən e-taxes.gov.az portalında “Asan İmza” şəxsi kabineti istifadəyə verilib. Məqsəd rəqəmsal transformasiya ilə bağlı hökumətin təşəbbüslərini, istifadəçilərin “Asan İmza” xidmətinə artan marağını nəzərə almaq, bu xidmətdən istifadəçilər üçün məsafədən və rahat istifadəni təmin etməkdir. Platforma şəffaflıq, elektron mühafizə (konfidensiallıq daxil olmaqla) və e-təhlükəsizliyi yaxşılaşdırmaqla effektli idarəçiliyi təmin etmiş olur. Beynəlxalq standartlara uyğun yaradılmış "Asan İmza" şəxsi kabineti istifadəçilərin vaxtına qənaət etməyə və əməliyyatları qısa müddətdə yerinə yetirməyə yönəldilmiş virtual köməkçidir. Müasir rəqəmsal köməkçi bütün qurğularda - həm kompüterlərdə, həm də planşet və smartfonlarda əlçatandır. Şəxsi kabinetdə "Asan İmza" istifadəçisinə aşağıdakı imkanlar təqdim edilir:

  • istifadəçiyə məxsus olan bütün "Asan İmza" sertifikatlarının etibarlılıq müddəti barədə ətraflı məlumat almaq;
  • əlavə “İş” və ya “Dövlət” tipli sertifikatlar üçün onlayn ərizə ilə müraciət etmək;
  • qüvvədə olan sertifikatların etibarlılıq müddətini artırmaq;
  • istifadəçilər tərəfindən İstifadəçi ID-nin, PİN kodlarını dəyişdirmək;
  • istifadəçi tərəfindən "Asan İmza" ilə bütün imzalanmış tranzaksiyaları (PIN 2) monitorinq etmək.

“Asan İmza” şəxsi kabinetinin əsas funksiyalarından biri də yalnız müəssisə və təşkilat rəhbərləri üçün nəzərdə tutulmuş “icazələr”in idarə edilməsidir. Bu funksiya vasitəsilə işçilərin “Asan İmza” ilə elektron xidmətlərə əlçatanlığının idarə olunması barədə qərarlar verilə bilər. 

Bundan başqa, artıq istifadəçilərin "Asan İmza" sertifikatlarının etibarlılıq müddətlərini yadda saxlamağa ehtiyac yoxdur, sistem əvvəlcədən bildirişləri proaktiv formada göndərir. Şəxsi kabinetdə virtual köməkçi vasitəsilə qüvvədə olan “Vətəndaş” sertifikatı ilə “İş” və ya “Dövlət” sertifikatlarının əldə edilməsi üçün müraciət etmək də mümkündür. Həmçinin istifadəçilər “Asan İmza” İstifadəçi ID-sini əlavə proqram təminatı istifadə etmədən şəxsi kabinetdə dəyişdirə bilərlər.

Qeyd edək ki, mobil rəqəmsal imza üçün bu qədər fərqli innovativ xidmətlərin birləşdiyi belə bir şəxsi kabinet unikaldır və daha öncə istifadə edilməyib. “Asan İmza” texnologiyası gücləndirilmiş elektron rəqəmsal imzanın dünya standartlarına uyğun yaradılıb və NIST (Milli Standartlar və Texnologiyalar İnstitutu, ABŞ), Avropa İttifaqı tənzimləyicisi - eIDAS kimi dünyanın aparıcı təşkilatları tərəfindən tanınıb və OECD (İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı) tərəfindən ən innovativ təcrübə kimi təqdim olunub.

 

Dövlət satınalmaları

Mikro, kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin iştirakı ilə açıq tenderin www.etender.gov.az portalı vasitəsi ilə həyata keçirilməsi dövlət satınalmaları sahəsində şəffaflığın və rəqabətliliyin daha da artırılması, mikro, kiçik və orta sahibkarların inkişafı, onlar üçün əlverişli biznes imkanlarının, həmçinin dövlət vəsaitlərinin səmərəli və qənaətlə istifadə olunmasına zəmin yaradır. Portal informativ və interaktiv olmaqla 2 hissədən ibarətdir:

  • Portalın informativ hissəsi hər kəs üçün açıqdır, bu hissəsdə istifadəçilər dövlət satınalmaları ilə bağlı hüquqi sənədlər, illik satınalma planları, müsabiqələr, bildirişlər, müqavilələr və tez-tez verilən suallarla bağlı məlumat əldə edə bilərlər.
  • Portalın interaktiv hissəsinə giriş “ASAN Login” sistemi üzərindən və ASAN/elektron imza vasitəsilə mümkündür. Sahibkarlar elektron satınalmada iştirak etmək üçün portalın interaktiv hissəsinə daxil olduqdan sonra seçdikləri müsabiqədə iştirak etmək və şərtlər toplusunu əldə etmək üçün portala inteqrasiya olunmuş “ASAN ödəniş” sistemi vasitəsilə iştirak haqqı ödənişi edirlər. Daha sonra isə müsabiqə üzrə tələb olunan sənədlər, texniki və kommersiya zərfləri portal üzərindən təqdim olunur.

İqtisadiyyat Nazirliyi innovasiyaların tətbiqi, xidmət sferasının genişləndirilməsi, prosedurların optimallaşdırılması və vətəndaş məmnunluğunun artırılması istiqamətində işləri davam etdirir. Nazirlik tərəfindən göstərilən xidmətlərə 2022-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində 12 milyon 480 mindən artıq müraciət qeydə alınmışdır ki, onların 92.6%-i (11 milyon 560 mindən artıq müraciət) elektron xidmətlərin payına düşür.